Thứ Năm - ngày 28/5/2015 - 20:05:52

Ngày hội ngộ văn hóa phụ nữ Việt Nam Toàn Cầu.

Hôm nay, chúng tôi xin được gởi “Bản Cảm Tạ” tới Quý Vị với lòng biết ơn chân thành, tại Link sau đây:
http://saigonhdradio.com/index.php…

Lê Mai Lĩnh - Chiều Thơ Văn.

Nhà Văn Chu Tấn được MC Hoàng Thưởng mời lên nói vài điều vế tác giả, Nhà Văn Chu Tấn đã kể lại những kỷ niêm đã có vơi nhà thơ Lê Mai Lĩnh trong lao tù cộng sản và nhắc lại bài thơ “Củ Sắn” khi còn trong tù của nhà thơ Lê Mai Lĩnh đại ý bài thơ nói chế độ Cộng Sản và Hồ Chí Minh như Củ Sắn mà những người tù nhân bị quản chê bóc lột và chế độ thực phẩm là Củ Sắn.

Thông Cáo Giải Văn Thơ Lạc Việt năm 2015

Nhằm mục đích bảo tồn và phát triển văn học dân tộc nơi hải ngọai, đồng thời cũng nhằm khuyến khích tinh thần sáng tác của mọi tầng lớp người Việt yêu thích văn thơ. Cơ sở Văn Thơ Lạc Việt xin trân trọng thông báo đến đến quý vị, cuộc thi Truyện ngắn, và Thơ của Cơ Sở Văn Thơ Lạc Việt lấy tên là Giải Văn Thơ Lạc Việt 2015.

Một Chuyến Đi Ngậm Ngùi

Đi một ngày đàng học một sàng khôn, ông bà mình thường nói như thế, từ nhỏ tôi đã thích đi, ở trong nhà ra vườn, đến hàng xóm, trường học, hội quán bóng bàn, cắm trại ở Vũng Tàu v.v. Và lớn lên, tôi đến nhiều quốc gia trên thế giới vào thập niên 60 như Hồng Kông, Đài Loan, Thái Lan, Singapore, Pháp, Đức, Anh, Thụy Sĩ. Tôi đã du học ở Úc châu, và sau khi tị nạn ở Mỹ,

Ngày Hội Ngộ Văn Hóa Phụ Nữ Việt Nam Toàn Cầu toả sáng trong Tháng Tư Đen 40 năm tị nạn.

"Ngày Hội Ngộ Văn Hoá Phụ Nữ Việt Nam Toàn Cầu 40 năm tị nạn" đã diễn ra 2 ngày 17 & 18 tháng tư đen 2015 tại Thủ đô Little Saigon (Nam California), được dư luận chung ghi nhận là thành công rực rỡ. Ba MCs giới thiệu 2 ngày sinh hoạt văn hóa này gồm: Nhà truyền thông Thanh Trúc của đài quốc tế RFA, nữ nghệ sĩ Như Hảo (Chủ nhân Mẹ Việt Nam Radio ở Nam Cali) và nữ tác giả Thu Nga (Tổng Giám Đốc Radi

Ngày Hội Ngộ Văn Hóa Phụ Nữ Việt Nam Toàn Cầu giữa Tháng Tư Đen tạo dấu ấn trong lòng những người Việt tị nạn.

HOA KỲ (TMN News).- Đại Hội Văn Chương Phụ Nữ Việt Nam Toàn Cầu đã sinh hoạt tốt đẹp trong 10 năm qua (2005-2015). Nhân dịp kỷ niệm Tháng Tư Đen năm thứ 40, nhiều Phụ Nữ Tài Năng khắp hải ngoại sẽ tụ hội về City of Westminster để gặp gỡ quý đồng hương yêu văn học nghệ thuật, trong "Ngày Hội Ngộ Văn Hóa Phụ Nữ Việt Nam 40 năm tị nạn" vào trung tuần Tháng Tư 2015.

Lễ chào cờ tưởng niêm Quân Dân Cán Chính hy sinh trong tháng tư 1975 & ra mắt Tuyển Tập Tháng Tư 40 năm

Xin quý vị tới tham dự buổi chào cờ tưởng niệm những quân dân cán chính đã hy sinh trong Tháng Tư Đen, và ra mắt Tuyển Tập Tháng Tư 40 Năm tại Câu Lạc Bô Mây Bốn Phương, hầu chúng ta đi tới sự đoàn kết Diên Hồng để hổ trợ quốc nội đứng lên lật đổ chế độ tán ác phi nhân Cộng Sản Việt Nam, và mong một ngày khải hoàn và tư do hạnh phúc cho dân tộc.
Thay mặt Ban Điều Hành VTLV.

Viết giờ Giao Thừa 2015

Pháo vừa nổ đón giao thừa tới
Cửa mở toang để mặc em vào
Lạy mẹ đi em... nhang khói tỏa
Tương lai đời chẳng lẽ buồn sao !!!

Cá hồi Đỏ

Hà Nội có lý do để hãnh diện về thành quả này - thành quả kinh tế duy nhất (thực sự) vượt chỉ tiêu - về kỹ nghệ xuất và nhập cảng người, sau hơn nửa thế kỷ mà họ đã nắm được quyền bính ở Việt Nam. Họ đẩy ra khỏi nuớc những con nguời cùng quẫn và sôi xục bất mãn, rồi “thu về” những Việt kiều yêu nuớc và giàu sang.

Thiệt khoẻ!

Tiệc tất niên của Cơ Sở Văn Thơ Lạc Việt

Buổi tiệc rất đông vui với hàng chục món ăn, bia rượu thật dồi dào và chương trình Văn nghệ cũng thật phong phú, kéo dài đến hơn mười giờ đêm.Buổi tệc Tất Niên còn đúng vào dịp sinh nhật của Cô Tina Phạm một thành viên trong cơ sở Thơ Văn Lạc Việt nên càng thêm vui với những lời chúc mừng từ quan khách và thân hữu thật ấm áp, đậm đà thâm tình.

Dân Làm Báo : Ghê Sợ Trong Cung Đình Vẹm: Phạm Gia Liên – Bà “hoàng” không ngai

Trong lịch sử đã có nhiều tấm gương xấu về việc các bà vợ lộng hành, lộng quyền, kể cả vợ vua. Vua để vợ lộng quyền thì mất nước. Hiện tại ở Bộ Công An Việt Nam có bà Phạm Gia Liên – con gái của Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm và là vợ của ông Thượng tướng Nguyễn Khánh Toàn, Thứ trưởng Bộ Công An là một người đàn bà lộng ngôn, lộng quyền và lộng hành.

TIÊN TRI VŨ TRỤ TRẦN DẦN TIÊN ĐOÁN VIỆT NAM SẼ THAY ĐỔI RẤT NHANH ÍT ĐỔ MÁU,

"Nhà Tiên Tri Vũ Trụ" và xưng là "Sứ Giả của God & Jesus" có tên thật là TRẦN DẦN, sinh ngày 24-02-1950 Dương Lịch lúc 5:00 giờ sáng, tức đúng giữa Giờ DẦN, Ngày DẦN, Tháng DẦN, Năm CANH DẦN (Giờ Dần (4:00AM - 6:00AM), ngày 06 tháng Giêng năm Canh Dần). Ông tên là Dần và ngày tháng năm sinh, giờ sinh của ông đều là Dần cả nên ông có tới “Ngũ Hổ” (5 con Cọp).

Boxitvn.net : 31 Tướng, Cán Bộ Lão Niên Đòi Nguyễn Tấn Dũng Từ Chức

Kiến nghị quy lỗi cho Nguyễn Tấn Dũng bao bọc cho Phạm Thanh Bình để Vinashin đốt tiền, trích:
“Ban kiểm tra đã nêu Phạm thanh Bình lộng quyền, dối trá, làm nhiều việc sai trái, làm thất thoát đến 86.000 nghìn tỷ đồng của nhà nước thì đã rõ. Theo chúng tôi Bình phải bị truy tố và xử lý theo pháp luật. Nhưng Phạm thanh Bình mới chỉ là tội phạm trực tiếp, chính Thủ tướng Nguyễn tấn Dũng

10 ngàn bản nhạc trước 1975

10 ngàn bản nhạc hay trong music album.
Mời nghe ... mệt xỉu . Tỉnh dậy nghe tiếp

Thâm cung bí sử ghê rợn của CSVN

Người dân sống ở đâu cũng lo sợ nhân tai, nhân họa đến từ các Cơ quan công quyền, đi đâu cũng phải lo tiền đút lót, hối lộ cho nhân viên từ hộ lý, y tá, bác sỹ trong bệnh viện đến giáo viên trong trường học, hay các ngành, các cấp, các cơ quan dịch vụ, truyền thông, công quyền. Cả dân tộc đang phải sinh tồn trong bất ổn trước sự lộng hành của lưc lượng công an, an ninh, mật vụ.

Chuẩn bị nhân sự Đại hội Đảng lần thứ 11 trong căng thẳng

Trong những ngày sắp tới, dư luận có thể tiên đoán một liên minh giữa thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong chính phủ và đại tướng Phùng Quang Thanh trong quân đội để nắm quyền lãnh đạo đảng cộng sản Việt Nam trong đại hội đại biểu toàn quốc sắp tới.
Nguyễn Văn Huy

Tạ Quang Khôi : Truyện Dài Bến Mê

Chuyên chợt nhớ tới lời giới thiệu của một người bạn về lão. "Thằng Trương là một bậc thầy về mặt đạo đức giả đó. Nó đã từng ngủ với con gái riêng của vợ mà lúc nào cũng lên mặt đạo đức." Chàng không tin, hỏi lại : "Nó khốn nạn như vậy mà người ta cũng cho làm hiệu trưởng ?" Người bạn nhún vai, nửa đùa nửa thật : "Thì 'ngưu tầm ngưu, mã tầm mã' mà."

Tình hình Việt Nam căng thẳng với Trung Quốc

Ngày hôm nay 18 tháng 8, phía Trung Quốc đã bắt đầu động binh mở ra các cuộc tập dợt phòng không chống "máy bay địch" những hình ảnh nầy đã được công khai phổ biến trên mạng Quân Đội Nhân Dân Trung Quốc. Như vậy chúng ta thấy cả hai phía CSVN và CSTQ đang chuẩn bị cho một cuộc chiến có thể xảy ra

Phung Huynh : Phát hiện Người Heo ở trên núi thị trấn Shin Ma huyện Đinh Giang tỉnh Vân Nam -TQ

Phát hiện Người Heo ở trên núi thị trấn Shin Ma huyện Đinh Giang tỉnh Vân Nam -TQ KHỦNG KHIẾP QUÁ !
Không có chuyện không kỳ quái trên the gioi, ngày 10 tháng 03 năm 2010 có một ông cụ tên là Thạch Lão Nhị, là người hái thuốc tại khu rừng núi ờ thị trấn Shin Ma phát hiện ra một đàn người heo.

Vợ của LM Phan Khắc Từ tuyên bố

Được hỏi về vụ Đức Tổng Giám mục Ngô Quang Kiệt bị tống xuất ra nước ngoài...Bà Tư Liên úp mở: " Những ai chống lại Đảng, chống lại nhân dân thì đều có chung một số phận như thế "
( Bản tin của một Giáo dân, Giáo xứ Vườn Xoài gửi cho Điện báo http://www.haingoai phiemdam. com/

Flash Ebooks

Kellynguyen

Cẩm Vân

thằng mõ

SaiGonhdRadio

Phạm Chí Dũng

Ý Dân

Tin Việt News

Báo Thời Luân

Việt Dương Nhân

Tu Do Ngon Luan

Vườn Tao Ngộ

Thế Phong, Thằng Phải Gío

NS Pham Manh Dat

Tin Sách

BaoTro

Hổ Trợ mua sách

Văn Thơ Lạc Việt

Các Vua, Chúa Triều Nguyễn (Nhã Nam)

Chuyên mục: Biên KhảoCập nhật 6 năm trước

FavoritesThích nội dung nàyFeedbackPhản hồiPrintIn nội dung

Trước khi đi vào một trong những nét độc đáo của các vua, chúa triều Nguyễn mà các chế độ vương triều trước đó đã không có, chúng tôi xin được mạn phép lược qua khái quát về lị.ch sử hình thành chế độ phong kiến Việt nam từ thời kỳ khởi đầu cho đến giai đoạn cuối cùng\.

Trích Tạp Chí Cách Mạng Số 65 Của Đại Việt Cách Mạng Đảng
www.daiviet. org
 
 
Các Vua, Chúa Triều Nguyễn
 
Nhã Nam
 
            Trước khi đi vào một trong những nét độc đáo của các vua, chúa triều Nguyễn mà các chế độ vương triều trước đó đã không có, chúng tôi xin được mạn phép lược qua khái quát về lị.ch sử hình thành chế độ phong kiến Việt nam từ thời kỳ khởi đầu cho đến giai đoạn cuối cùng\.
 
            Thời Kỳ Lâp Quốc (2879 trước Tây Iịch - 207 trước Tây Lịch):
            Theo truyền thuyết, Đế Minh cháu ba đời vua Thần Nông đi tuần thú phương Nam đến núi Ngũ Lĩnh (Hồ Nam) lấy Nàng Tiên (1) sinh ra Lộc Tục\. Lộc Tục làm vua phương Nam (2089 trước Tây Lịch), xưng là Kinh Dương Vương, đặt tên nước là Xích Quỷ\. Kinh Dương Vương lấy con gái Động Đình Quân ở Động Đình Hồ là Long Nữ (2) sinh ra Sùng Lãm\. Sùng Lãm lên ngôi lấy hiệu là Lạc Long Quân\. Lạc Long Quân lấy nàng Âu Cơ sinh ra trăm trứng, nở ra trăm con\. Năm mươi con theo mẹ lên núi và năm mươi con còn lại theo cha xuống miền biển (đồng bằng)\. Lạc Long Quân phong cho con cả làm vua nước Văn Lang (quốc hiệu đầu tiên của nước Việt Nam), xưng là Hùng Vương, đóng đô ở Phong Châu (Bạch Hạc, Vĩnh Yên)\.
            Đời Hùng Vương thứ 6 có Thánh Gióng, Phù Đổng Thiên Vương Phá tan giặc Ân và có Tiết Liêu được chọn nối ngôi vua cha sau này, qua sự tích Bánh Chưng, Bánh dày\. Đến đời Hùng Vương thứ 18, vì khinh địch nên Thục Phán chiếm được nước Văn Lang (257 trước Tây Lịch), đổi tên nước là Âu Lạc, kinh đô ở Phong Khê (Đông Anh, Phúc Yên)\. Thục An Dương Vương nhờ Thần Kim Quy giúp, đã xây thành Cổ Loa\. Triệu Đà dùng mưu kế kết nghĩa thông gia để tráo nỏ thần qua Trọng Thủy lấy My. Châu, nên thôn tính được nước Âu Lạc (207 trước Tây Lịch) và đã đưa nước ta vào vòng đô hộ của Tàu hơn một ngàn năm\.
 
 Thời Kỳ Bắc Thuộc (207 trước Tây Lịch - 939 sau Tây Lịch):
            Trong hơn một ngàn năm bị đô hộ, tinh thần quật khởi để giành lại độc lập của dân tộc Việt không bao giờ ngơi nghỉ, điển hình qua những cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng (40 - 43), của Bà Triệu (248), của Lý Nam Đế (544 - 548), của Triệu Việt Vương (549 - 571), của Lý Phật Tử (571 - 602), của Mai Hắc Đế (722) v.v. và sự dấy nghiệp của Khúc Thừa Dụ (906 - 907) đã tạo nền tảng cho Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, mở ra thời đại Tự Chủ cho đất nước sau này\.
 
 Thời Kỳ Tự Chủ (939 sau tây Lịch):
            Sau khi đánh tan quân Nam Hán, Ngô Quyền xưng vương lập ra Nhà Ngô (939), đóng đô tại Cổ Loa (Đông Anh, Phúc Yên)\. Vì ông mất sớm nên đến đời Ngô Xương Xí nhà Ngô chỉ còn là một trong 12 Sứ Quân đóng ở Bình Kiều (Hưng Yên) của thời bấy giờ, và đây cũng là cơ hội bằng vàng để anh hùng Vạn Thắng Vương Đinh Bộ Lĩnh, người Động Hoa Lư, dẹp tan 12 Sứ quân thống nhất đất nước, lên ngôi lấy hiệu Đinh Tiên Hoàng, mở ra triều đại Nhà Đinh (968), đóng đô tại Hoa Lư (Gia Viễn, Ninh Bình), đặt tên nước Đại Cồ viê.t\.
            Năm 979, Đinh Tiên Hoàng và con trưởng Đinh Liễn bi. Đỗ Thích giết\. Qua sự sắp xếp của Dương Thái hậu và Phạm Cự Lượng nên Thập Đạo Tướng Quân Lê Hoàn đã được quân sĩ tôn lên làm vua, tức vua Lê Đại Hành để khởi đầu cho triều đại Nhà Tiền Lê (980)\.
            Nhà Tiền Lê đã oanh liệt đánh tan quân xâm lược Tống và dẹp yên được sự quấy nhiễu của Chiêm Thành ở phương Nam\. Chính sự tán bạo của vau Lê Ngọa Triều (Lê Long Đỉnh) lúc còn sinh tiền đã làm cho dân chúng ta than, do đó khi ông vừa mất, Sư Vạn Hạnh và Đào Cam Mộc đã thuận theo lòng dân, đưa Lý Công Uẩn lên ngôi cửu ngũ, tức vua Lý Thái Tổ Và qua đó triều đại Nhà Lý được hình thành (1010)\.
            Nhà Lý, ngoài việc đổi quốc hiệu từ Đại Cồ Việt sang Đại Viê..t, thiên đô từ Hoa Lư về Thành Đại La, tức Thăng Long (Hà Nội ngày nay)\. Để tác động tinh thần chiến đấu của binh sĩ chống lại quân nhà Tống, danh tướng Lý Thường Kiệt đã làm bốn câu thơ, được coi như bản tuyên ngôn đầu tiên để khẳng định, đất Nước Nam là của người Nước Nam, nếu ai xâm phạm sẽ bị đánh bại:
            Nam Quốc sơn hà Nam đế cư
            Tuyện nhiên định phận tại thiên thư
            Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
            Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư\.
             Ỷ Lan Thái Phi thay vua trị nước, lập văn miếu,mở khoa thi tam trường, và nhất là đã có công mở đầu cho việc mở mang bờ cõi về phương nam với 3 châu Bố Chinh, Ma Linh và địa Lý (1068)\.
            Nếu không có sự độc đoán của Trần Thủ Độ trong việc bắt ép Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng Trần cảnh là vua Trần Thái Tông, sử Việt sẽ không có triều đại Nhà Trần (1225), thì làm gì có việc mở khoa thi Thái Học Sinh (tiến sĩ) với Tam khôi: Trạng Nguyên, Bảng Nhãn, Thám Hoa (1244), mở khoa thi Tam giáo, lập Quốc Học Viện và làm thế nào có được vị tướng kiệt xuất Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn với bài hiệu triệu quân sĩ và nhân dân chống ngoại xâm qua Hịch Tướng Sĩ và với Hội Nghị Diên Hồng, đã tạo nên sức mạnh cho quân dân Nhà Trần được thể hiện qua 3 lần oanh liệt đánh bại quân xâm lược Nguyên, nhất là trận đánh trên sông Bạch Đằng (1288)\.
            Triều Nhà Trần cũng không thoát khỏi được luật thường tình hưng, vong của tạo hóa\. Do đó những tháng năm cuối cùng của Trần triều kể từ 1394 trở đi, quyền bính nằm trong tay Hồ (Lê) Quý Ly và không lâu sau đó, Quý Ly đã soán ngôi để lập ra Nhà Hồ (1400) và đây là lý do để quân Minh thực hiện âm mưu sang xâm chiếm Đại Việt (1414)\.
            Cho là mệnh trời khi dân chúng nhặt được những chiếc lá trôi trên các dòng sông với hàng chữ" Lê Lợi Vi Quân, Nguyễn Trãi Vi Thần", cộng với chính sách cai trị bóc lột, hà khắc của quân Minh đã đưa nhân dân khắp nơi nô nức theo về đầu quân với anh hùng áo vải Bình Định Vương Lê Lợi đang khởi nghĩa chống quân Minh tại vùng Lam Sơn (Thụy Nguyên, Thanh Hóa).Sau 10 năm kháng chiến gian khổ (1418-1427) cùng với sự hy sinh cứu chúa của Lê Lai, Lê Lợi đã giành lại độc lập cho đất nước, lên ngôi hoàng đế tức Lê Thái Tổ, lập ra triều đại Nhà Lê (1428)\.
            Trong thời gian trị vì, các vua triều Hậu Lê đã để lại một số công trình xây dựng đất nước, tiêu biểu: lập nhà Quốc Tử Giám, mở khoa thi tiến sĩ, viết bô. Đại Việt thông Giám, bô. Luật Hồng Đức (nâng cao địa vị của người phụ nữ), mở mang đất nước về phương Nam cho đến tận biên giới Phan Rang của Chiêm Thành\. Ngoài ra còn có những áng văn chương bất hủ của vua Lê Thánh Tông, của vị quân sư đại tài về quân sự lẫn văn chương Nguyễn Trãi...qua Bình Ngô Đại Cáo, Ức Trai Thi Tập, Gia Huấn Ca\.
            Sau thời vua Lê Thánh Tông trở đi, nhất là từ năm 1516 vua Lê chỉ còn hư vị nên khi vua Lê Chiêu Tông bị giết chết, Mạc Đăng Dung đã dùng quyền uy để cướp ngôi, lập ra nhà Mạc (1527)\. Khi hay tin quân Minh mang quân sang hỏi tội, vì lo sợ, Mạc Đăng Dung đã hèn hạ tự trói mình sang hàng quân Minh ở cửa Nam Quan và xin dâng 5 động và đất Khâm Châu cho nhà Minh (1540)\. Cũng như tập đoàn cộng sản Hà Nội ngày nay, chỉ vì quyền lợi bè, nhóm đã dâng Ải Nam Quan, thác Bản Giốc và một phần lãnh hải của vịnh Bắc phần cho Trung Cộng\.
            Biến cố nhà Mạc soán ngôi, tạo nên cuộc tranh chấp giữa các thế lực mà vua Lê chỉ còn là hư vị hay chiêu bài, để che dấu mộng tranh bá đồ vương của mình đã đẩy đất nước rơi vào tình trạng phân ly, Nam - Bắc Triều (1527 - 1592), Bắc Triều thuộc Mạc và Nam Triều thuộc Trịnh; rồi đến Trịnh - Nguyễn phân tranh (1600 - 1786) giữa ho. Trịnh ở Đàng Ngoài và ho. Nguyễn ở Đàng Trong\.
            Nếu tính từ Đoan Quốc Công Nguyễn Hoàng vào trấn đất Thuận Hóa (1558) để đương đầu với ho. Trịnh, trong Trịnh - Nguyễn phân tranh đến vua Bảo Đại thoái vị (1945), nếu không kể thời gian trị vì ngắn ngủi của Nhà Tây sơn (1788 - 1801) với vua Quang Trung đại phá quân Thanh (1789) thì các vua, chúa triều Nguyễn là triều đại cuối cùng của chế độ phong kiến và cũng là triều đại với vua Gia Long có công thống nhất sơn hà (1802) đặt tên nước Việt Nam, đóng đô ở Phú Xuân, Huế đã chấm dứt được tình trạng chia phân đen tối nhất của lị.ch sử đất nước kéo dài hơn 2 thế kỷ, đã truyền được 9 đời chúa và 13 đời vua\.
            Chín Đời Chúa:
 1/ Chúa Tiên, Nguyễn Hoàng (1558 - 1613)
 2/ Chúa Sãi, Nguyễn Phước Nguyên (1613 - 1635)
 3/ Chúa Thượng, Nguyễn Phước Lan (1635 - 1648)
 4/ Chúa Hiền, Nguyễn Phước Tần (1648 - 1687)
 5/ Chúa Nghĩa, Nguyễn Phước Thái (1687 - 1691)
 6/ Quốc Chúa, Nguyễn Phước Chu (1691 - 1725)
 7/ Ninh Vương, Nguyễn Phước Thụ (1725 - 1738)
 8/ Võ Vương, Nguyễn Phước Khoát (1738 - 1765)
 9/ Định Vương, Nguyễn Phước Thuần (1765 - 1777)
            Mười Ba Đời Vua:
 01/ Vua Gia Long (1802 - 1820)
 02/ Vua Minh Mệnh (Mạng) (1820 - 1840)
 03/ Vua Thiệu Trị (1840 - 1847)
 04/ Vua Tự Đức (1847 - 1883)
 05/ Vua Dục Đức (17/7/1883 - 20/7/1883)
 06/ Vua Hiệp Hòa (6/1883 - 11/1883)
 07/ Vua Kiến Phước (12/1883 - 6/1884)
 08/ Vua Hàm Nghi (8/1884 - 7/ 1885)
 09/ Vua Đồng Khánh (1885 - 1888)
 10/ Vua Thành Thái (1889 - 1907)
 11/ Vua Duy Tân (1907 - 1916)
 12/ Vua Khải Định (1916 - 1925)
 13/ Vua Bảo Đại (1925 - thoái vị 1945)\.
 Dù hiện nay, triều Nguyễn không còn nữa nhưng cách đặt Tên, Họ đã làm điên đầu không ít cho những ai đã không biết, nhưng lại thích thú cho những ai đang muốn tìm hiểu\.
            Nguyên thủy, dòng họ nhà Nguyễn không có chữ lót Phước\. Cha chúa Nguyễn Hoàng là Nguyễn Kim và anh là Nguyễn Uông nhưng sau đời chúa Tiên đều lót chữ Phước, vậy chữ " Phước " do đâu mà có\?
            Tương truyền rằng, vào một đêm trong lúc ngủ say, vợ chúa Tiên (Nguyễn Hoàng) mơ thấy thần cho tờ giấy viết đầy chữ Phúc, triều thần bàn nên đặt tên con là Phúc nhưng bà bảo, nếu đặt tên cho con là Phúc thì chỉ một người được hưởng phúc, sao không dùng chữ phúc làm tên lót thì tất cả mọi người đều hưởng được Phước (trong chữ Hán, chữ phúc hay phước viết cùng một chữ và có cùng một nghĩa nên Nguyễn Phúc hay Nguyễn Phước đều giống nhau)\. Do đó bà đặt tên cho con là Nguyễn Phước Nguyên, tức chúa Sãi và kể từ đó, con cháu Nguyễn Hoàng ở trong Nam đều là Nguyễn Phước\.
            Năm 1693, Nguyễn Hoàng ra bắc giúp vua Lê, chúa Trịnh trước khi trở về Nam, để chúa Trịnh khỏi nghi ngờ và tạo niềm tin, ông đã cho người con thứ năm tên Hải cùng các cháu nội ở lại đất Bắc, do đó con, cháu các vị này về sau có chữ lót là Hư..u, tức Nguyễn Hựu\. Do con cháu của công tư? Hiệp và Trạch (con thứ của chúa Tiên) can vào quốc sự nên về sau phải đổi ra Nguyễn Thuâ.t\.
            Mạc Cảnh Huống, người từng theo phò chúa Tiên Nguyễn Hoàng vào Nam lập nghiệp và con trai là phó tướng Vinh lấy con gái chúa Sãi Ngọc Liên nên được cải thành Nguyễn Hữu\. Chúa Sãi gả công nương Ngọc Đỉnh cho Nguyễn Kiều và sau do con cháu lập được nhiều công trận nên dòng họ được đổi thành Nguyễn Cửu\.
           Sự rắc rối và độc đáo không nằm ở chỗ, Nguyễn nào phải lót chữ phước, Nguyễn nào phải lót chữ hựu v.v.mà sự nhiêu khê chỉ thực sự xảy ra về tên, họ khi thái tư? Nguyễn Phước Đảm lên ngôi tức Vua Minh Mệnh (Mạng)\.
            Tuân theo thánh ý của vua Gia Long, sau khi lên ngôi cua Minh Mệnh cho sắp xếp thứ tự thân, sơ của dòng họ nhà Nguyễn\.
            Từ chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên (con Nguyễn Hoàng) đến vua Minh Mệ.nh đều mang ho. Nguyễn Phước, do đó con , cháu của các thế hệ sau này, con trai được đặt là Tôn Thất.., con gái là Tôn Nữ..Còn con, cháu của vua Minh Mệnh và anh em ruột của vua phải theo những bài thơ 20 chữ do vua sáng tác để dùng vào việc đặt Họ cho con cháu của 20 đời sau\.
            Vua Minh Mệnh đã làm 10 bài thơ, gọi là mười bài Phiên Hệ Thi cho các anh, em của mình\. Bài thơ cho người anh cả, hoàng tư? Cảnh được gọi là Anh Duệ Thi\. Cho mình là Đế Hệ Thi và cho các em, Kiến An Thi, Định Viễn Thi, Diên Khánh Thi, Điện Bàn Thi, Thiệu Hóa Thi, Qoảng Oai Thi, Thường Tín Thi, An Khánh Thi Và Từ Sơn Thi\.
 Ở đây, chúng tôi chỉ xin đơn cử hai bài thơ tiêu biểu được vua Minh Mệnh đã làm để các thế hệ theo thứ tự của các chữ trong bài thơ mà đặt Họ:
            Đế Hệ Thi Anh Duệ Thi
 Miên Hương Ưng Bửu Vĩnh Mỹ Duệ Anh Cường Tráng
 Bảo Quí Định Long Trường Liên Huy Phát Bội Hương
 Hiến Năng Kham Kế Thuật Lệnh Nghi Tàm Tốn Thuận
 Thế Thoại Quốc Gia Xương Vị Vọng Biểu Khôn Quang\.
            Căn cứ vào hai bài thơ trên, khi nhìn vào họ của ai đó thì chúng ta có thể biết được phần nào Họ, là con cháu thuộc vào hệ phái và thế hệ nào của các vua nhà Nguyễn\. Chẳng hạn, người lấy ho. Miên như Miên Tông, tức vua Thiệu Trị là con vua Minh Mệnh\.
            Hồng Nhậm (Hồng đồng nghĩa với Hường nên Hồng hay Hường cũng như nhau) tức vua Tự Đức,khi nhìn vào đó biết ngay, vua Tự Đức là cháu nội của vua Minh Mệnh và con Thiệu Trị.\... Vĩnh Thụy tức vua Bảo Đại thuộc dòng dõi vua Minh Mệnh\. Còn khi thấy người có ho. Cuờng như Cường Để được cu. Phan Bội Châu tôn làm Minh Chủ trong công cuộc cách mạng chống Pháp thì nhận ra, họ đó thuộc về dòng dõi của Hoàng tư? Cảnh\..
            Ngoài ra, đối với con gái của vua Minh Mệnh hay con của vua thuộc con cháu vua Minh Mệnh đều có cùng một cách gọi tên: con gái của vua là Hoàng nữ hay công chúa\. Con trai của Hoàng tử là Công tử và con gái là Công nữ\. Con gái của Công tử là Công Tằng tôn nữ (như Công Tằng tôn nữ Trà Mi) rồi đời kế tiếp Công Huyền tôn nữ (như Công Huyền tôn nữ Kiều Giang) Lại tôn.\. và cuối cùng là Tôn nữ.\.
            Việc đặt tên họ theo lối đặc biệt của triều nhà Nguyễn vừa nêu trên, dù là theo thánh ý hay không theo thánh ý của vua Gia Long, thì nó cũng đã biểu lộ được tính cách "Các Mệ " của các triều đại vua, chúa của một thời trước đây và biết đâu, đó cũng là những nét đặc thù, đặc trưng cho ngày nay khi nhìn lại chế độ quân chủ phong kiến Việt nam\.
 
Chú Thích: (1) nàng Tiên, (2) Long nữ\. Do sự tích này, người Việt Nam nhận mình là Con Rồng, Cháu Tiên\.
 

Nhã Nam
Theo: www.daiviet. org